Tüm Haberler
Kılavuz Güncellemesi11 Nisan 2026
Nörolojide Kan Bazlı Biyobelirteç Devrimi: NfL, GFAP ve p-tau217
Basit bir kan testiyle Alzheimer, MS ve ALS tanısı ve takibi mümkün hale geliyor. Nörofilament, GFAP ve p-tau217 klinik pratiğe giriyor.
Nöroloji alanında kan bazlı biyobelirteçler, tanı ve tedavi takibinde devrim yaratmaktadır. Artık invaziv BOS alımı veya pahalı PET görüntüleme yerine basit bir kan testiyle nörodejeneratif hastalıklar saptanabilmektedir.
Serum Nörofilament Hafif Zincir (sNfL)
- Kullanım alanı: MS hastalık aktivitesi, ALS progresyon takibi, inme hasarı değerlendirmesi
- MS'te: Atak dönemlerinde 3-10 kat artış, etkili DMT ile düşüş
- ALS'te: Hastalık progresyon hızı ile doğru orantılı
- Siemens Atellica sNfL: Klinik laboratuvarlarda kullanıma hazır
GFAP (Glial Fibriller Asidik Protein)
- Progresif MS'e geçişi öngörmede değerli (Abdelhak et al., Lancet Neurol 2024)
- Astrosit hasarının göstergesi
- NfL ile birlikte progresyon riski profili oluşturur
p-tau217
- Alzheimer tanısında %95+ doğruluk (Palmqvist et al., JAMA 2024)
- PET ve BOS testlerinin yerini alabilir
- PrecivityAD2 testi klinik kullanımda (ABD)
- Toplum tarama programlarında kullanım potansiyeli
Bu biyobelirteçler, nöroloji pratiğini kökten değiştirmektedir. Erken tanı, tedavi kararları ve tedavi yanıtı takibinde vazgeçilmez araçlar haline gelmektedir.
Kaynak: Leppert D, et al. Nat Rev Neurol. 2024; Palmqvist S, et al. JAMA. 2024.
Kaynak: Nature Reviews Neurology / JAMA / Lancet Neurology